۲۵
تیر

طراحی محیط آموزشی

طراحی محیط آموزشی:

(طراحی محیط آموزشی)

اگر محيط آموزشي بخواهد زمينه اي ثمربخش براي نسل آينده باشد,ساختمانهايش مي بايست خلاقانه باشند, نه تقليد شده.محيطي محرک براي آزاد کردن انديشه

يکي از عوامل موثر تربيتي در آموزش و پرورش نوين, چگونگي فضاي معماري مدرسه است. معلم, کتاب, دانش آموزان,  روشهاي تدريس, مديريت آموزشي و خانواده از جمله عواملي هستند که معمولا در فرآيند يادگيري موثر تلقي گشته و مورد بررسي و کند وکاو قرار مي گيرند. درحالي که درتعليم و تربيت جديد, فضاي آموزشي و فيزيکي مدرسه نه‌تنها يک محيط خشک و بي روح و فاقد تاثير در فرآيند يادگيري محسوب نمي گردد, بلکه بعنوان يک عامل زنده و پويا در کيفيت فعاليتهاي آموزشي و تربيتي دانش آموزان ايفاي نقش مي کند.

در و ديوار مدرسه نيز همانند علم و کتاب, براي دانش آموزان حامل پيام هستند و با کودکان و نوجوانان سخن مي‌گويند. ديوارهاي بلند و ضخيم, راهروهاي تنگ و طويل محصور بودن و زنداني گشتن را القا مي کند و محيط پر گل و سرسبز, کلاسهاي تميز و داراي رنگ مناسب و دلنشين ،‌ آرامش و نشاط را تلقين مي کند . اگر محيط آموزشي بخواهد زمينه‌اي ثمربخش براي نسل آينده باشد ، ساختمانهايش مي بايست خلاقانه باشند .

 

فرم ساختمان در رابطه با اقليم (طراحی محیط آموزشی)

شکل ساختمان مي تواند تاثير زيادي در هماهنگ ساختن اقليم و نيز در تعديل انتقال شرايط بحراني هواي خارج به داخل ساختمان داشته باشد. براي پي بردن به نقشي که شرايط گرمايي هر منطقه(دماي هوا و شدت تابش آفتاب) در شکل دادن به ساختمانهاي آن منطقه دارد ، بايد نسبت اهميت هر يک از عوامل را مشخص نمود. اما به طور کلي مي‌توان چنين گفت که شدت زياد تابش آفتاب باعث کشيدگي ساختمان در جهت محور شرقي و غربي مي گردد.

در تعيين مناسب ترين فرم ساختمان بايد به اين نکته توجه نمود که بهترين شکل ساخنمان شکلي است که کمترين مقدار حرارت(کالري) را در زمستان از دست داده و در تابستان نيز کمترين مقدار حرارت را از آفتاب و محيط اطراف خود کسب نمايد. در اين رابطه ساختمان با پلان مربع بهترين فرم شناخته شده است. اين عقيده براساس اين واقعيت قرار دارد که چنين شکلي کمترين سطح خارجي را در برابر بيشترين حجم ارائه مي‌دهد . البته اين عقيده در مورد ساختمانهاي قديمي که عموما پنجره هايي کوچک داشته و به همين دليل نفوذ آفتاب به داخل آنها قابل چشم پوشي است صادق مي باشد.  اما در مورد ساختمانهاي معاصر با قسمتهاي شيشه خور بزرگ نمي توان چنين حکمي صادر کرد. در مورد اين ساختمانها بهترين فرم را بايستي با توجه به تاثيري که دماي هوا و تابش آفتاب بر هواي داخلي ساختمان مي گذارد, تعيين نمود . فرمهاي مکعب شكل يا فرمهايي که اضلاع شمالي جنوبي آنها بزرگتر از اضلاع شرقي غربي آنها هستند مفيدتر بوده و نيز ساختمانهاي بلند نسبت به ساختمانهاي کوتاهتر نور بهتري دارند . هم چنين فضاهاي آموزشي نبايد در مسير سيل و زلزله و گسل واقع شوند. براي مدرسه از حالتهايي که تقارن دارند و در طرح تقارن ايجاد مي‌کنند مي‌توان استفاده کرد .

از نظر خصوصيات زمين بايد به خاک و توپوگرافي توجه کرد. خاکي که در آن مدرسه بنا مي شود بايد تحمل وزن بنا را داشته باشد و مقاومت مشخصه خاک نبايد از ۱ سانتيمتر مکعب کمتر باشد. در مناطق باتلاقي و يا در مناطقي که داراي آب زير زميني سطحي هستند, بايد هزينه خاکبرداري و آماده سازي زمين را نيز در نظر گرفت.

 

انتخاب جهت قرار گيري ساختمان (طراحی محیط آموزشی)

جهت استقرار بنا, به طور کلي به عواملي چون وضع طبيعي زمين, ميزان نياز به فضاهاي خصوصي با کنترل و کاهش صدا و باد و تابش بستگي دارد و عمده ترين اقدام يک معمار آن خواهد بود که ساختمان را به نحوي قرار دهد تا بيشترين استفاده از نور خورشيد با شرايط گرماي بهداشتي و رواني حاصل آيد. در اين زمينه بخصوص شدت تابش آفتاب حائز اهميت فراوان مي باشد. در کليه پلانها و طرح‌ ريزيهاي ارائه شده, جهت جنوبي بهترين جهت ساختمان قلمداد مي شود و علت آن هم دريافت تابش مستقيم در زمستان و حداقل تابش در تابستان مي باشد

آموزش و یادگیری بخش مهمی از زندگی هر انسان است و همه انسان ها در طول زندگانی خود تحت تعلیم و آموزش قرار می گیرند این امر در مقاطع مختلف تحصیلی و در فضاهای گوناگون مانند مهد کودک، دبستان راهنمایی و دبیرستان و …. صورت می گیرد.

به لحاظ اینکه فضا و محیطی که در آن به امر آموزش و یادگیری پرداخته می شود تاثیر بسیار مهمی در امر یادگیری دارد دقت در طراحی و ساخت این فضاها باید مورد توجه معماران و برنامه ریزان کشوری قرار گیرد و طراحی اینگونه فضاها به نحو احسن انجام شود.

در طراحی فضاهای آموزشی دو مورد اساسی وجود دارد که نقش بسیار مهمی را در چگونگی طراحی این فضاها بازی می کند و آن دو مورد که یکی جنسیت افراد استفاده کننده از فضا و دیگری مقطع تحصیلی افراد استفاده کننده می باشد اصول کلی فکر یک طراح را برای طراحی مشخص می کند.

فضاهایی که در یک فضای آموزش باید مورد استفاده قرار گیردند عبارتند از:

فضاهای آموزشی شامل: (طراحی محیط آموزشی)

۱-کلاس های درس

۲-کارگاه

۳-آزمایشگاه

۴-سالن سخنرانی یا همایش

۵-کتابخانه

۶-سالن سمعی و بصری

 

فضاهای رفاهی خدماتی شامل: (طراحی محیط آموزشی)

۱-سرویس های بهداشتی

۲-سلف سرویس

۳-انباری و موتورخانه

۴-زمین و سالن ورزشی

۵-زمین های بازی

۶-محوطه

فضاهای ادرای شامل:

۱-اتاق های اداری

۲-مدیریت و معاونین

۳-آرشیو و بایگانی

۴-اتاق های مشاوره تحصیلی

۵–اتاق اساتید و معلمان

۶-اتاق جلسات

۷-بخش سرایداری و نگهداری

۸-بخش آموزشی و پژوهشی

 

در طراحی فضاهای آموزشی و پژوهشی که در بالا ذکرشد نوع طراحی هر کدام از آنها بسته به شمار افراد استفاده کننده از آنها متغیر و متفاوت است در طراحی چنین فضاهایی بی شک ملاحضات فرهنگی تمدنی مذهبی و … مناسب با نوع اجتماع و محیط در استاندارد های طراحی فضاهای آموزش تاثیر گذار است

نور و پنجره در فضای آموزشی: (طراحی محیط آموزشی)

نور و روشنایی از عوامل بسیار مهم در طراحی هر نوع فضای معماری است.موقعیت، اندازه، و نوع پنجره تعیین کننده مقدار روشنایی فضا در طراحی فضای آموزشی است. معیار اصلی کیفیت فضای آموزشی نور طبیعی است اما لازم است که نور طبیعی و مصنوعی به طور همزمان استفاده شود و در عین حال جهت کلاس به سمت شمال و جنوب بوده و از ورود اشعه مستقیم خورشید به درون فضا ممانعت به عمل آید.

طراحی محیط آموزشی

سر فصل های مطالب:

طراحی محیط آموزشی

فرم ساختمان در رابطه با اقليم

فضاهای آموزشی شامل

فضاهای رفاهی خدماتی شامل

نور و پنجره در فضای آموزشی